Błażkówka, zwana również Błaszkówką – ulica, przy której stał dom rodzinny mojego Taty. Skąd nazwa? Babcia Marysia twierdziła, że pochodzi od imienia Błażeja, ale kim był ów Błażej, tego niestety nie wiadomo. Prześledźmy, jak zmieniała się zabudowa tego terenu na podstawie dostępnych zasobów kartograficznych i geodezyjnych.
Pierwszy Pomiar Militarny Cesarstwa Habsburgów 1779-1783
Najstarsza mapa, do jakiej dotarłam, pochodzi z zasobu Pierwszego Pomiaru Militarnego Cesarstwa Habsburgów, przeprowadzonego w latach 1763–1786, za panowania cesarzowej Marii Teresy i jej syna cesarza Józefa II. Badanie objęło ówczesne ziemie Habsburgów, w tym Galicję. Pomiary przeprowadzono w jednolitej skali 1:28 800. Mapy, będące wynikiem tej inicjatywy, zostały opracowane w latach 1779 – 1783.
Na mapie teren (obwiedziony na żółto) jest niezamieszkały, nie ma jeszcze żadnego budynku. Z trzech stron jest otoczony potokami. Drzewa rosną tylko na jego skrajach, w okolicach potoków.
Kataster Galicyjski 1845
Kataster galicyjski i mapa z 1845 r. przynoszą więcej szczegółów. Teren, na którym położona jest m.in. Błażkówka, był nazywany „Zwierzyńcowa” – ta nazwa nie była już w użyciu 100 lat później, za czasów dzieciństwa Taty.
Na mapie widać charakterystyczny trójkątny kształt działki, która została w 1910 r. kupiona przez mojego 2x pradziadka. Widać też budynki: jest stodoła i obok późniejszy dom Babiczów, choć ten ma trochę inny obrys niż zachowany na fotografiach i we wspomnieniach Taty. Być może później został nieco przebudowany. Wg stanu na 1845 r. nie potwierdziło się funkcjonujące w rodzinnych opowieściach istnienie dodatkowych budynków w rejonie domu i stodoły – może były postawione później a potem rozebrane?
Dawna zabudowa zachowała się na zdjęciu z ok. 1975 r., zrobionym niedługo przed tym, jak stodoła spłonęła. Stary dom został sprzedany i rozebrany w okolicach lat 80. W tym miejscu stoi teraz nowy budynek, nie należący do rodziny.
Zabudowania (późniejszy dom Babiczów) stoją nad brzegiem wąwozu, zaznaczony jest nawet strumyczek, który płynie tam do dziś. Granica pomiędzy Kalwarią a Brodami biegła zachodnim brzegiem tego wąwozu; należał on do rodziny. Nad obecną Błażkówką widać obsadzony drzewami fragment drogi na Myślenice (tak jest określana na innych arkuszach), tzn. w kierunku Krakowa.
Uwagę zwraca droga, która prowadzi od zabudowań w kierunku wschodnim. Może była to przecinka przez las, prowadząca w kierunku centrum wsi Brody, na terenie którego leżała Błażkówka. Nasypu kolejowego wtedy jeszcze nie było, więc z łatwością można się było tamtędy poruszać.
W okolicy obecnego mostka teren jest oznaczony jako podmokły – jest to oczywiste, do dzisiaj płynie tam potok. Natomiast pozostałość podmokłego terenu na wschód od domu Babiczów istniała jeszcze w czasach dzieciństwa mojego Taty, w postaci otoczonego drzewami i zarośniętego wodną roślinnością płytkiego stawku. Na mapie widać jeszcze teren zasadzony najpewniej drzewami owocowymi – obok domu Babiczów i domów przy głównej drodze. Całość posiadłości najpewniej nie była niczym zarośnięta – oznaczenie lasu (W – Wald) pojawia się tylko na skrajach działki, podobnie jak na wcześniejszej mapie.
Ten sam obszar jest na jednej z map katastralnych Kalwarii, również z 1845 r., chociaż widać, że znajduje się poza jej granicami. Mapa jest gorszej jakości, ma za to numery działek (niezbyt czytelne).
Drugi Pomiar Militarny Cesarstwa Habsburgów 1861-1864
Drugi Pomiar Militarny przeprowadzono w latach 1806–1869 na stale zmieniającym się terytorium Cesarstwa Habsburgów. Przygotowano ponad 4000 arkuszy pomiarowych w skali 1:28 800. Na mapie teren Błażkówki (obwiedziony na żółto) posiada dwa budynki, oznaczone czerwoną strzałką: pionowo oznaczona jest stodoła, poziomo – dom mieszkalny.
Trzeci Pomiar Militarny Cesarstwa Habsburgów 1869-1897
Trzeci Pomiar Militarny został sporządzony w „gorszej”, mniej dokładnej skali 1:75000. Na mapie teren Błażkówki (obwiedziony na zielono) posiada dwa budynki, oznaczone czerwoną strzałką. Są ledwo widoczne, przykryte napisem Kalwarya (chociaż nadal był to teren należący do wsi Brody).
Zdjęcia lotnicze 1945
Zdjęcia lotnicze wykonane 19 lutego 1945 r. pokazują stan zabudowy Błażkówki pod koniec II WŚ. Niebieską strzałką oznaczono dom moich dziadków Ćwikłów (ul. Błażkówka 1). Zielona strzałka wskazuje na dom Koszałków (ul. Błażkówka 5). Żółta strzałka pokazuje na dom, w którym mieszkała ciocia Góralowa (ul. Błażkówka 9), natomiast czerwone strzałki pokazują najstarsze zabudowania, wtedy mające co najmniej 100 lat – późniejszy dom Wandy Babiczowej (ul. Błażkówka 11) i stojącą do niego pod kątem prostym, ledwo widoczną na tym zdjęciu stodołę. Pozostały obszar pokrywają pola uprawne, las został już w całości wykarczowany.
Zdjęcia 1955
W archiwum rodzinnym zachowały się ujęcia całej panoramy Błażkówki, wykonane z różnych kierunków. Na początek, zimowe ujęcie panoramiczne, zrobione ze szczytu wzniesienia w kierunku północnym. Widoczny w centrum dom to Błażkówka 1, dom moich dziadków. Dalej, na prawo, obsadzona drzewami droga prowadzi w kierunku Krakowa. Wokół pusto, nie ma jeszcze żadnych domów.
Kilka miesięcy później ten sam teren został sfotografowany z przeciwnej strony. Dom na pierwszym planie to ponownie Błażkówka 1, z tyłu, lekko z prawej strony, unosi się dym z komina nad domem Koszałków. Nieco w lewo widać niskie zabudowania stajni, stojącej przy domu Górali. Najstarszy dom i stodoła są ukryte w znajdującej się powyżej stajni kępie drzew.
Geoportal 2025 i Google Earth 2023
Aktualny stan zabudowy Błażkówki przedstawia się następująco: w rękach potomków Antoniego i Ludmiły Leśniaków nadal pozostają budynki oznaczone numerami: 5, 7, 9A. Dom moich dziadków pod adresem Błażkówka 1 został sprzedany w połowie 2021 r. Pozostałe domy należą do właścicieli niespokrewnionych z rodziną.